Quảng cáo & Truyền thông

Chuỗi giá trị là gì? Phân biệt mô hình chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng

Các doanh nghiệp đang cạnh tranh về giá cả, sản phẩm tốt, chiến lược Marketing và lòng trung thành của khách hàng. Một trong những công cụ có giá trị nhất, đó là áp dụng mô hình chuỗi giá trị  nội bộ (Value Chain) cho phép các doanh nghiệp đạt được lợi thế so với đối thủ cạnh tranh. Vậy chuỗi giá trị là gì? Nó có điểm gì khác biệt so với chuỗi cung ứng (Supply Chain)? Và nó có tầm ảnh hưởng như thế nào trong lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

chuỗi giá trị là gì
chuỗi giá trị là gì

Mô hình chuỗi giá trị là gì?

Chuỗi giá trị là gì? Mô hình chuỗi giá trị của doanh nghiệp là đầy đủ các hoạt động – bao gồm thiết kế, sản xuất, tiếp thị và phân phối. Các doanh nghiệp tiến hành đưa sản phẩm hoặc dịch vụ từ Concept đến bước cuối giao hàng. Đối với các công ty sản xuất hàng hóa, chuỗi giá trị bắt đầu với nguyên liệu được sử dụng để sản xuất sản phẩm của họ và bao gồm các yếu tố khác được thêm vào trước khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Quản lý chuỗi giá trị là quá trình tổ chức các hoạt động này để phân tích chúng một cách chính xác. Mục đích là để thiết lập thông tin liên lạc giữa người quản lý của từng giai đoạn để đảm bảo sản phẩm đến tay khách hàng một cách liền mạch nhất có thể.

Phân tích mô hình chuỗi giá trị bên trong tổ chức giúp bạn nhận ra cách bạn có thể giảm chi phí, tối ưu hóa công sức, loại bỏ khoản hao phí và tăng lợi nhuận. Một doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng cách xác định từng phần của quy trình sản xuất, lưu ý các bước có thể được loại bỏ và các cải tiến có thể. Khi làm như vậy, các doanh nghiệp có thể xác định giá trị tốt nhất nằm ở đâu với khách hàng và mở rộng hoặc cải thiện các giá trị, dẫn đến tiết kiệm chi phí hoặc nâng cao sản xuất. Vào cuối quy trình, khách hàng có thể nhận được các sản phẩm chất lượng cao với chi phí thấp hơn.

Mô hình chuỗi giá trị của Michael Porter

Michael E. Porter của Harvard Business School là người đầu tiên giới thiệu khái niệm về chuỗi giá trị. Porter đã viết:

“Lợi thế cạnh tranh không thể được hiểu bằng cách nhìn vào một công ty như một toàn thể. Nó xuất phát từ nhiều hoạt động rời rạc mà công ty thực hiện trong việc thiết kế, sản xuất, tiếp thị, phân phối và hỗ trợ sản phẩm của mình. Mỗi hoạt động này có thể đóng góp vào vị trí chi phí tương đối của doanh nghiệp và tạo cơ sở cho sự khác biệt”.

Trong cuốn sách của mình, Porter chia hoạt động của một doanh nghiệp thành hai loại: hoạt động chính và hỗ trợ.

chuỗi giá trị là gì
chuỗi giá trị là gì

Các hoạt động chính bao gồm:

  • Vận chuyển đầu vào (Inbound Logistics): là việc tiếp nhận, lưu trữ và phân phối nguyên liệu được sử dụng trong quá trình sản xuất.
  • Chế tạo (Operations): là giai đoạn mà nguyên liệu thô được chuyển thành sản phẩm cuối cùng.
  • Vận chuyển đầu ra (Outbound Logistics): là phân phối sản phẩm cuối cùng cho người tiêu dùng.
  • Tiếp thị và bán hàng (Marketing and Sales): liên quan đến quảng cáo, khuyến mãi, tổ chức bán hàng, kênh phân phối, định giá và quản lý sản phẩm cuối cùng để đảm bảo nhắm được mục tiêu đến các nhóm người tiêu dùng thích hợp.
  • Dịch vụ (Service): là các hoạt động cần thiết để duy trì hiệu suất của sản phẩm sau khi sản phẩm được sản xuất và bao gồm những yếu tố như cài đặt, đào tạo, bảo trì, sửa chữa, bảo hành và dịch vụ sau bán hàng.

Các hoạt động hỗ trợ giúp các chức năng chính bao gồm:

  • Mua hàng (Procurement): là làm thế nào để kiếm được các nguyên liệu thô cho sản phẩm.
  • Phát triển công nghệ (Technology development): có thể được sử dụng trong giai đoạn nghiên cứu và phát triển, trong quá trình các sản phẩm mới được phát triển, thiết kế, và trong quá trình tự động hóa.
  • Quản lý nguồn nhân lực (Human resource management): bao gồm các hoạt động liên quan đến tuyển dụng và giữ chân nhân viên phù hợp để giúp thiết kế, xây dựng và tiếp thị sản phẩm.
  • Cơ sở hạ tầng doanh nghiệp (Firm infrastructure): là liên quan đến việc cơ cấu tổ chức và cơ chế quản lý, lập kế hoạch, kế toán, tài chính và kiểm soát chất lượng của tổ chức.

Phương pháp tiếp cận chuỗi giá trị

Có hai cách tiếp cận khác nhau để phân tích mô hình chuỗi giá trị: lợi thế về chi phí và sự khác biệt.

Lợi thế về chi phí: Sau khi xác định các hoạt động chính và hoạt động hỗ trợ, các doanh nghiệp nên xác định cả các chi phí cho từng hoạt động. Đối với những hoạt động cần nhiều nguồn lực lao động, chi phí có thể bao gồm giờ làm việc, mức lương, tốc độ công việc… Các doanh nghiệp nên xác định mối liên hệ giữa các hoạt động, nếu chi phí giảm trong một lĩnh vực, chúng có thể được giảm ở các khoản khác. Các doanh nghiệp sau đó có thể xác định các cơ hội để giảm chi phí.

Lợi thế về sự khác biệt: Xác định các hoạt động tạo ra giá trị cao nhất cho khách hàng là ưu tiên hàng đầu. Chúng có thể bao gồm việc sử dụng các chiến lược Marketing liên quan, hiểu biết về sản phẩm và hệ thống, trả lời điện thoại nhanh và đáp ứng kỳ vọng của khách hàng. Bước tiếp theo là đánh giá các chiến lược này để cải thiện giá trị. Tập trung vào dịch vụ khách hàng, tùy chọn để tùy chỉnh sản phẩm hoặc dịch vụ ngày càng tăng, cung cấp ưu đãi, và thêm các tính năng sản phẩm là một số trong những cách để cải thiện giá trị. Cuối cùng, các doanh nghiệp nên xác định sự khác biệt có thể được duy trì và tăng thêm nhiều giá trị nhất.

Sự khác nhau giữa chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng

Chuỗi giá trị là MỘT TẬP HỢP đầy đủ các hoạt động nhằm tạo ra hoặc tăng thêm giá trị cho sản phẩm.

Mặt khác, Chuỗi cung ứng là SỰ KẾT NỐI tất cả các hoạt động từ khâu sản xuất đến khi cho ra thành phẩm hoàn chỉnh và đưa đến tận tay người tiêu dùng.

Cả 2 mạng lưới của mô hình chuỗi này đều nhằm mục đích đưa đến tay của người tiêu dùng những sản phẩm chất lượng nhất với giả cả hợp lý. Bởi vậy, mà đa số thời gian, Supply Chain và Value Chain sẽ được đặt bên cạnh nhau.

Để đánh giá những điểm khác biệt rõ ràng của Supply Chain và Value Chain, chúng ta hãy cùng tham khảo theo bảng so sánh (Comparison Chart) sau:

chuỗi giá trị là gì
chuỗi giá trị là gì

Sự hợp nhất giữa các hoạt động, con người và doanh nghiệp, thông qua đó, sản phẩm sẽ được trung chuyển đến khắp mọi nơi, từ nơi này đến nơi khác, đây được hiểu là mô hình chuỗi cung ứng (Supply Chain). Còn đối với chuỗi giá trị (Value Chain) thì nó được hiểu là một chuỗi hoạt động giúp nâng cao giá trị cho sản phẩm theo từng bước trong quy trình, cho đến khi nào sản phẩm đến được với tay của người tiêu dùng.

Ý tưởng của chuỗi cung ứng được bắt nguồn từ việc quản trị hoạt động (operational management) để giúp tạo ra sự hợp nhất giữa con người doanh nghiệp và các hoạt động đó. Còn với chuỗi giá trị việc này được đưa ra từ Quản trị kinh doanh (Business Management) trong doanh nghiệp.

Ngoài ra, sự khác nhau cũng đến từ các hoạt động của từng mô hình chuỗi. Trong khi các hoạt động của chuỗi cung ứng (Supply Chain ) bao gồm: Khâu vận chuyển sản phẩm từ nơi này sang nơi khác (từ nhà cung cấp -> sản xuất -> phân phối -> nhà bán lẻ -> khách hàng). Thì chuỗi giá trị (Value Chain) thường chỉ tập trung đến việc cung cấp và nâng cao giá trị cho sản phẩm của doanh nghiệp.

Các hoạt động của chuỗi cung ứng được bắt nguồn từ sự yêu cầu về sản phẩm trên nhu cầu thị trường và quá trình kết thúc khi sản phẩm đã được đưa đến tay người tiêu dùng. Trong khi đó, chuỗi giá trị sẽ bắt nguồn từ yêu cầu của chính khách hàng và kết thúc với sản phẩm được tạo ra, ngoài ra còn từ giá trị mà khách hàng sẵn sàng chi trả.

Điểm khác biệt cuối cùng đó là mục tiêu của hai mô hình. Chuỗi cung ứng (Supply Chain) có mục tiêu là sẽ chiếm được cảm tình và sự hài lòng của các khách hàng và đó không phải mục tiêu chính mà chuỗi giá trị (Value Chain) hướng đến.

Cách tiến hành phân tích chuỗi giá trị

Chuỗi giá trị là gì? Sau đây sẽ là các bước để bạn có thể thực hiện một mô hình chuỗi giá trị một cách dễ dàng:

Bước 1: Xác định các hoạt động

Bước đầu tiên khi tiến hành phân tích chuỗi giá trị là hiểu tất cả các hoạt động chính và phụ để tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn. Nếu công ty của bạn bán nhiều sản phẩm hoặc dịch vụ, điều quan trọng là phải thực hiện quy trình này cho từng sản phẩm hoặc dịch vụ.

Bước 2: Xác định chi phí

Khi các hoạt động chính và phụ đã được xác định, bước tiếp theo là xác định giá trị mà mỗi hoạt động thêm vào quy trình, cùng với các chi phí liên quan. Khi nghĩ về giá trị do các hoạt động tạo ra, hãy tự hỏi: Làm thế nào để mỗi hoạt động làm tăng sự hài lòng hoặc thích thú của người dùng cuối? Nó tạo ra giá trị như thế nào cho công ty của tôi? Ví dụ, việc xây dựng sản phẩm bằng một số vật liệu nhất định có làm cho sản phẩm bền hơn hoặc sang trọng hơn cho người sử dụng không?

Việc bao gồm một tính năng nhất định có làm cho công ty của bạn có nhiều khả năng sẽ được hưởng lợi từ các hiệu ứng mạng và tăng cường kinh doanh không? Tương tự, điều quan trọng là phải hiểu chi phí liên quan đến từng bước trong quy trình. Tùy thuộc vào tình huống của bạn, bạn có thể thấy rằng giảm chi phí là một cách dễ dàng để nâng cao chuỗi giá trị mà mỗi giao dịch mang lại.

chuỗi giá trị là gì
chuỗi giá trị là gì

Bước 3: Xác định cơ hội cho doanh nghiệp ở lợi thế cạnh tranh

Khi bạn đã tổng hợp chuỗi giá trị của mình và hiểu chi phí và giá trị liên quan đến từng bước, bạn có thể phân tích nó qua lăng kính của bất kỳ lợi thế cạnh tranh nào mà bạn đang cố gắng đạt được.

Ví dụ như nếu mục tiêu chính của bạn là giảm chi phí cơ sở hạ tầng cho công ty, bạn nên đánh giá từng phần trong chuỗi giá trị của mình thông qua các bước giảm chi phí. Những bước nào có thể hiệu quả hơn? Có bất kỳ công việc nào không tạo ra giá trị đáng kể và có thể được thuê ngoài hoặc loại bỏ để giảm đáng kể chi phí không?

Tương tự, nếu mục tiêu chính của bạn là đạt được sự khác biệt của sản phẩm, thì những phần nào trong chuỗi giá trị của bạn mang lại cơ hội tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó? Giá trị được tạo ra có phù hợp với việc đầu tư thêm các nguồn lực không? Sử dụng phân tích chuỗi giá trị, bạn có thể phát hiện ra một số cơ hội cho công ty của mình, vốn có thể khó được ưu tiên. Thông thường, tốt nhất là nên bắt đầu với những sản phẩm hoặc dịch vụ cải tiến tốn ít công sức nhưng mang lại hiệu quả từ đó sẽ có được lợi nhuận cao hơn.

Từ khóa:

  • Ví dụ về chuỗi giá trị
  • Sản xuất theo chuỗi giá trị là gì
  • Mô hình chuỗi giá trị là gì
  • Chuỗi giá trị là gì ví dụ
  • Chuỗi giá trị của doanh nghiệp là gì
  • Chuỗi giá trị và Chuỗi cung ứng
  • Lý thuyết về chuỗi giá trị
  • Mô hình chuỗi giá trị của Viettel

Nội dung liên quan:

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button